Mur oporowy
i ruiny zakładu wielkopiecowego
w Bobrzy
Monumentalny mur oporowy w Bobrzy to jeden z najbardziej imponujących śladów dawnego przemysłu w regionie. Powstał na początku XIX wieku jako część zakładu wielkopiecowego, który miał ambicję stać się sercem nowoczesnej metalurgii Królestwa Polskiego. Dziś ruiny nie pracują już dla hutnictwa, ale nadal robią wrażenie skalą i precyzją wykonania. To miejsce, gdzie historia przemysłu spotyka się z naturą — i gdzie łatwo wyobrazić sobie, jak ogromnym przedsięwzięciem była Bobrza ponad 200 lat temu.
Kaplica Przemienienia Pańskiego
i Rezerwat Kręgi Kamienne na Górze Grodowej
Góra Grodowa to jedno z tych miejsc, gdzie historia i symbolika przenikają się niemal naturalnie. Na jej zboczach i wśród drzew kryją się obiekty, które nie narzucają się swoją formą, ale zostają w pamięci na długo. To przestrzeń do zatrzymania się — nie tylko w drodze, ale i w myślach. Pośród zieleni stoi Kaplica Przemienienia Pańskiego — skromna, spokojna, od lat związana z lokalną tradycją i duchowością. Jej obecność podkreśla kontemplacyjny charakter wzgórza, a droga prowadząca do kaplicy sprzyja wyciszeniu i uważnemu doświadczaniu miejsca. Niedaleko znajdują się Rezerwat Kręgi Kamienne na Górze Grodowej — jedno z najbardziej zagadkowych miejsc w tej części regionu. Kamienne kręgi, ukryte w lesie, są świadectwem dawnych wierzeń i praktyk, których sens do dziś pozostaje otwarty na interpretacje. To przestrzeń, która przypomina, że historia tej ziemi sięga znacznie dalej, niż sięga pamięć zapisana w dokumentach.
Pomnik przyrody Piekło na Górze Kamień
Pomnik przyrody Piekło na Górze Kamień zachwyca surowym krajobrazem skalnym, który od lat pobudza ciekawość i rodzi lokalne opowieści. Charakterystyczne formacje skalne, ukryte wśród drzew, tworzą przestrzeń dziką i nieoczywistą — inną niż klasyczne leśne ścieżki. To miejsce, gdzie łatwo zwolnić krok, rozejrzeć się uważniej i poczuć, że przyroda rządzi się tu własnymi prawami. Piekło nie straszy — raczej intryguje i przypomina, jak różnorodny potrafi być krajobraz Gór Świętokrzyskich.
Kamieniołom Ciosowa
Kamieniołom w Ciosowej to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc poprzemysłowych w gminie Miedziana Góra. Dawniej intensywnie eksploatowany, dziś przyciąga monumentalnymi ścianami skalnymi i otwartą przestrzenią, która robi wrażenie o każdej porze roku. To miejsce, gdzie łatwo dostrzec geologiczną historię regionu zapisaną w odsłoniętych warstwach skał, a jednocześnie zobaczyć, jak przyroda stopniowo odzyskuje teren. Kamieniołom Ciosowa nie jest klasyczną atrakcją — to przestrzeń do obserwacji, refleksji i spokojnego odkrywania.
Wzgórze Jana
To niewielkie wzniesienie między Kostomłotami Pierwszymi i Drugimi. Na jego szczycie stoi samotna, murowana kaplica Przemienienia Pańskiego – skromna, ale mocno osadzona w lokalnej tradycji. Drugą twarzą tego miejsca są pozostałości dawnego, nieczynnego kamieniołomu „Mogiłki”, dzięki którym można nie tylko zobaczyć odsłonięte skały, ale też stanąć w punkcie widokowym o wyjątkowej sile. To właśnie z góry kamieniołomu „Mogiłki” rozciąga się szeroka panorama na okolicę – m.in. na Kostomłoty Drugie i Miedzianą Górę.
Rezerwat Sufraganiec
To jedno z najbardziej naturalnych i spokojnych miejsc w okolicy, gdzie przyroda od lat rządzi się własnymi prawami. Rezerwat Sufraganiec chroni fragment dobrze zachowanego lasu oraz dolinę potoku, tworząc przestrzeń cenną zarówno przyrodniczo, jak i krajobrazowo. To miejsce, w którym dominują naturalne procesy — stare drzewa, wilgotne obniżenia terenu i charakterystyczny mikroklimat. Spacer przez rezerwat pozwala zobaczyć, jak wygląda las, który nie został podporządkowany gospodarce człowieka. Sufraganiec nie oferuje spektakularnych punktów widokowych ani infrastruktury turystycznej — jego wartością jest cisza, autentyczność i poczucie kontaktu z pierwotną przyrodą Gór Świętokrzyskich. To idealny przystanek dla tych, którzy chcą na chwilę zwolnić i po prostu pobyć w lesie — bez pośpiechu i bez bodźców.