Rezerwat Sufraganiec
To jedno z najbardziej naturalnych i spokojnych miejsc w okolicy, gdzie przyroda od lat rządzi się własnymi prawami. Rezerwat Sufraganiec chroni fragment dobrze zachowanego lasu oraz dolinę potoku, tworząc przestrzeń cenną zarówno przyrodniczo, jak i krajobrazowo. To miejsce, w którym dominują naturalne procesy — stare drzewa, wilgotne obniżenia terenu i charakterystyczny mikroklimat. Spacer przez rezerwat pozwala zobaczyć, jak wygląda las, który nie został podporządkowany gospodarce człowieka. Sufraganiec nie oferuje spektakularnych punktów widokowych ani infrastruktury turystycznej — jego wartością jest cisza, autentyczność i poczucie kontaktu z pierwotną przyrodą Gór Świętokrzyskich. To idealny przystanek dla tych, którzy chcą na chwilę zwolnić i po prostu pobyć w lesie — bez pośpiechu i bez bodźców.
Rezerwat Kręgi Kamienne
na Górze Grodowej
Góra Grodowa to jedno z tych miejsc, gdzie historia i symbolika przenikają się niemal naturalnie. Na jej zboczach i wśród drzew kryją się obiekty, które nie narzucają się swoją formą, ale zostają w pamięci na długo. To przestrzeń do zatrzymania się — nie tylko w drodze, ale i w myślach. Pośród zieleni stoi Kaplica Przemienienia Pańskiego — skromna, spokojna, od lat związana z lokalną tradycją i duchowością. Jej obecność podkreśla kontemplacyjny charakter wzgórza, a droga prowadząca do kaplicy sprzyja wyciszeniu i uważnemu doświadczaniu miejsca. Niedaleko znajdują się Rezerwat Kręgi Kamienne na Górze Grodowej — jedno z najbardziej zagadkowych miejsc w tej części regionu. Kamienne kręgi, ukryte w lesie, są świadectwem dawnych wierzeń i praktyk, których sens do dziś pozostaje otwarty na interpretacje. To przestrzeń, która przypomina, że historia tej ziemi sięga znacznie dalej, niż sięga pamięć zapisana w dokumentach.
Pomnik przyrody Piekło na Górze Kamień
Pomnik przyrody Piekło na Górze Kamień zachwyca surowym krajobrazem skalnym, który od lat pobudza ciekawość i rodzi lokalne opowieści. Charakterystyczne formacje skalne, ukryte wśród drzew, tworzą przestrzeń dziką i nieoczywistą — inną niż klasyczne leśne ścieżki. To miejsce, gdzie łatwo zwolnić krok, rozejrzeć się uważniej i poczuć, że przyroda rządzi się tu własnymi prawami. Piekło nie straszy — raczej intryguje i przypomina, jak różnorodny potrafi być krajobraz Gór Świętokrzyskich.
Kamieniołom Ciosowa
Kamieniołom w Ciosowej to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc poprzemysłowych w gminie Miedziana Góra. Dawniej intensywnie eksploatowany, dziś przyciąga monumentalnymi ścianami skalnymi i otwartą przestrzenią, która robi wrażenie o każdej porze roku. To miejsce, gdzie łatwo dostrzec geologiczną historię regionu zapisaną w odsłoniętych warstwach skał, a jednocześnie zobaczyć, jak przyroda stopniowo odzyskuje teren. Kamieniołom Ciosowa nie jest klasyczną atrakcją — to przestrzeń do obserwacji, refleksji i spokojnego odkrywania.
Kamieniołom Wykień
Kamieniołom Wykień jest miejscem, w którym krajobraz mówi ciszej, ale dłużej zostaje w pamięci. Wciśnięty w leśne zbocze Góry Wykieńskiej, nie dominuje nad otoczeniem, lecz stopniowo się w nie wtapia. Dawne wyrobisko piaskowca odsłania tu surową strukturę skały, kontrastującą z miękką linią drzew i spokojem leśnych ścieżek. To przestrzeń, w której łatwo zauważyć, jak działalność człowieka z czasem staje się częścią naturalnego pejzażu — bez spektakularnych form, za to z wyraźnym śladem historii zapisanej w skale i ukształtowaniu terenu.
Grodowe Źródło
To miejsce zaskakująco spokojne, mimo bliskości ruchliwej drogi krajowej. W 2008 roku zostało objęte ochroną jako pomnik przyrody decyzją samorządu gminy Miedziana Góra, który docenił jego walory przyrodnicze i krajobrazowe. Źródło ma charakter szczelinowy i wypływa z dolnotriasowych piaskowców tumlińskich. Uważni obserwatorzy mogą dostrzec charakterystyczne pulsowanie piasku w strumieniu, będące efektem wypływu wody ze szczelin skalnych. Obok źródła znajduje się niewielka polanka z altanką i ławkami, chętnie wykorzystywana jako miejsce odpoczynku. Grodowe Źródło to jeden z tych punktów, które naturalnie wpisują się w piesze wędrówki po gminie Miedziana Góra i pozwalają na chwilę wyciszenia w cieniu Góry Grodowej.
Bagno koło Bugaja
Teren o powierzchni 5,18 ha obejmuje stale podmokłe torfowisko przejściowe, zarządzane przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo Kielce. Obszar wyróżnia się wysokimi walorami przyrodniczymi oraz obecnością rzadkich zbiorowisk roślinnych. Dominują tu fitocenozy przygiełki białej oraz zbiorowiska szuwarowe z trzciną, pałką i jeżogłówką. Największą część zajmują torfowiska przejściowe, miejscami występują fragmenty torfowisk wysokich. Występuje tu wiele cennych gatunków roślin, m.in. rosiczka długolistna, bagno zwyczajne, modrzewnica północna, storczyk plamisty i kruszczyk błotny. Szczególnie istotne jest stanowisko rosiczki długolistnej — jednego z najbogatszych w Górach Świętokrzyskich i objętego ścisłą ochroną.
