Ślady walk i pamięci

Pamięci powstańców styczniowych

Powstanie styczniowe zapisało się w historii regionu także poprzez bitwę stoczoną w czerwcu 1863 roku w rejonie Bobrzy. Starcie oddziałów powstańczych dowodzonych przez pułkownika Dionizego Czachowskiego z wojskami carskimi rozegrało się w bezpośrednim sąsiedztwie Muru Oporowego i Zakładu Wielkopiecowego, a jego konsekwencje objęły również okoliczne miejscowości, w tym Tumlin. Wydarzenia te stały się jednym z istotnych epizodów lokalnych walk powstańczych i trwale wpisały się w pamięć tego miejsca.

Pamięci powstańców styczniowych
Pamięci partyzantów

Pamięci partyzantów

W czerwcu 1944 roku okolice dzisiejszej pętli toru wyścigowego stały się miejscem dramatycznych wydarzeń związanych z działalnością Armii Krajowej. To właśnie tutaj doszło do nieudanej akcji partyzanckiej oddziału dowodzonego przez Zbigniewa Kruszelnickiego ps. „Wilk”, jednego z najbardziej aktywnych dowódców podziemia w regionie. Zdarzenie to, zakończone śmiercią młodych żołnierzy AK, zapisało się w lokalnej historii jako tragiczny przykład nierównej walki z niemieckim okupantem.

Bitwa o Bobrze

Na przełomie 1944 i 1945 roku okolice Bobrzy znalazły się na linii cofającego się frontu wschodniego. W styczniu 1945 roku doszło tu do jednej z najkrwawszych potyczek zbrojnych w regionie, związanej z odwrotem wojsk niemieckich i natarciem Armii Czerwonej na Kielce. Bitwa o Bobrzę, stoczona w rejonie wsi, rzeki i okolicznych wzgórz, pozostawiła po sobie liczne zniszczenia oraz setki ofiar po obu stronach konfliktu, trwale zapisując się w historii miejscowości i całej okolicy.

Bitwa pod Bobrzą
Gruchawka

Na pomoc walczącej Warszawie

Latem 1944 roku okolice Miedzianej Góry stały się miejscem koncentracji oddziałów Armii Krajowej przygotowujących się do marszu na pomoc walczącej Warszawie. W cieniu lasów i przy lokalnych drogach zapadały decyzje, które miały połączyć Kielecczyznę z ogólnonarodowym zrywem niepodległościowym, niosąc nadzieję, ale i ogromne ryzyko.

Pomnik pamięci Henryka Sienkiewicza

Pomnik pamięci Henryka Sienkiewicza upamiętnia związek wybitnego pisarza z ziemią świętokrzyską oraz jego obecność w lokalnej tradycji i pamięci mieszkańców. Henryk Sienkiewicz, laureat Nagrody Nobla, wielokrotnie przebywał w regionie, czerpiąc z jego historii, krajobrazu i ducha patriotyzmu. Pomnik jest symbolem szacunku dla twórczości autora Trylogii oraz przypomnieniem, że lokalna historia i kultura miały wpływ na dzieła o znaczeniu ogólnonarodowym. Dziś stanowi ważny punkt na mapie miejsc pamięci gminy Miedziana Góra i element edukacji historyczno-literackiej regionu.

Pomnik pamięci Henryka Sienkiewicza
Pomnik Wielkiego Pieca

Pomnik wielkiego Pieca

Pomnik Wielkiego Pieca w Bobrzy upamiętnia funkcjonowanie dawnych Zakładów Wielkopiecowych w Bobrzy, jednego z najważniejszych ośrodków staropolskiego hutnictwa. Wielki piec uruchomiono w pierwszej połowie XIX wieku w ramach rozwoju Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Zachowane relikty pieca oraz towarzyszącej mu infrastruktury stanowią dziś cenny zabytek techniki i czytelne świadectwo przemysłowej historii regionu. Obiekt jest ważnym punktem na mapie dziedzictwa kulturowego gminy Miedziana Góra.