Obszar dzisiejszej gminy Miedziana Góra od najdawniejszych czasów stanowił atrakcyjne miejsce osadnictwa. Sprzyjały temu dogodne warunki naturalne, dostęp do surowców oraz przebiegające tędy szlaki komunikacyjne. Już w XVI wieku teren ten zaczął odgrywać coraz większą rolę gospodarczą, a przełomowym wydarzeniem było odkrycie pod koniec tego stulecia polimineralnego złoża miedzi, które dało impuls do rozwoju górnictwa i hutnictwa oraz powstania osady Miedziana Góra.
Na przełomie XVI i XVII wieku nastąpił intensywny rozwój przemysłu wydobywczego i hutniczego. Powstawały liczne kopalnie, huty i kuźnice, a do pracy przybywali specjaliści z różnych regionów kraju oraz z zagranicy, w tym z Włoch. Wzdłuż rzeki Bobrzy ukształtował się ważny ośrodek metalurgiczny, który z czasem wszedł w skład Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Dynamiczny rozwój przemysłu sprzyjał rozrostowi osad oraz fundowaniu obiektów sakralnych, które do dziś są trwałym elementem lokalnego krajobrazu.
Kolejne stulecia przyniosły zarówno okresy prosperity, jak i załamania spowodowane wojnami oraz zmianami politycznymi. Potop szwedzki, a później wojny północne i upadek rynków zbytu zahamowały rozwój regionu. W XVIII wieku podjęto próby odbudowy gospodarki, m.in. dzięki działalności Komisji Kruszcowej i inwestycjom królewskim. Wydobywana tu miedź miała znaczenie nie tylko regionalne, lecz także państwowe.
Intensywne poszukiwania i eksploatację złoża w Miedzianej Górze podjęto ponownie pod koniec XVIII wieku, w czasach panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Królewscy wysłannicy zastali wówczas dawne kopalnie niemal opuszczone, jednak powołana w 1782 roku Komisja Kruszcowa doprowadziła do ich ponownego uruchomienia. Już wkrótce rozpoczęto wydobycie w kilku szybach, które stopniowo pogłębiali i łączyli górnicy, sięgając do kilkudziesięciu metrów pod ziemię.
Dzięki znacznym nakładom finansowym kopalnie szybko ożyły, a Miedziana Góra ponownie stała się ważnym ośrodkiem wydobywczym. W latach 1785–1788 pozyskiwano tu miedź i ołów, wykorzystywane przede wszystkim w mennicy królewskiej do produkcji monet, a także do wyrobu dzwonów, blach dachowych i elementów uzbrojenia.
W XIX wieku, w dobie zaborów, obszar ten ponownie stał się ważny dla przemysłu surowcowego. Szczególną rolę odegrały reformy i plany uprzemysłowienia Królestwa Polskiego, związane z postacią Stanisława Staszica. Powstawały nowe kopalnie, zakłady hutnicze i osiedla robotnicze, rozwijała się infrastruktura drogowa, a okolica była świadkiem wydarzeń związanych z powstaniami narodowymi.
XX wiek to czas kolejnych dramatycznych doświadczeń – obu wojen światowych, okupacji i walk zbrojnych, które pozostawiły trwały ślad w pamięci mieszkańców. Po 1945 roku nastąpił trudny okres odbudowy i reorganizacji administracyjnej, zwieńczony utworzeniem w 1973 roku gminy Miedziana Góra w obecnym kształcie. Po przemianach ustrojowych 1990 roku gmina wkroczyła w etap samorządnego rozwoju.
Współcześnie Miedziana Góra łączy bogate dziedzictwo historyczne z dynamicznym rozwojem osadnictwa i funkcji mieszkaniowych. Przyrost liczby mieszkańców, rozbudowa infrastruktury oraz bliskość Kielc sprawiają, że gmina pozostaje miejscem atrakcyjnym zarówno do życia, jak i do odkrywania wielowiekowej historii zapisanej w krajobrazie.
