Kościół w Ćmińsku

W XVII wieku rosnąca liczba mieszkańców Ćmińska i okolic zaczęła odczuwać potrzebę własnego zaplecza religijnego. Opiekę nad życiem duchowym sprawowali wówczas biskupi krakowscy – właściciele tych ziem. Pod koniec XVI wieku biskup Radziwiłł ufundował kościół w Tumlinie, a jego następca, biskup Piotr Gembicki, postanowił stworzyć nową świątynię bliżej rozwijającej się osady.

W 1646 roku przekazał Bernardowi Servallemu, zamożnemu włoskiemu przedsiębiorcy z Krakowa, przywilej na dwa łany ziemi w Ćmińsku, zobowiązując go do budowy kościoła. Początkowo planowano świątynię ceglaną na Górze Cmentarnej, jednak ze względów finansowych i praktycznych zdecydowano się na budowę z kamienia polnego i w niżej położonym terenie. Prace trwały trzy lata i przebiegały w trudnych warunkach, dodatkowo zakłóconych przez najazd szwedzki. Konsekracji dokonano w 1658 roku.

Powstała świątynia była niewielka, ale szybko stała się centrum życia lokalnej społeczności. Przy kościele działała szkółka parafialna, funkcjonowała karczma i folwark, a wokół rozwijała się zabudowa osady. W XIX wieku dobudowano kruchtę z dzwonnicą oraz wzniesiono murowaną plebanię.

Kościół w Ćmińsku Miedziana Góra widok ogólny

Ród Servallich

Przy ołtarzu głównym znajdują się dwie marmurowe tablice z 1677 roku, ozdobione herbem rodu Servallich – orłem z głową zwróconą w prawo, stojącym na rusztowaniu. Po prawej stronie upamiętniono fundatora świątyni, Bernarda Servallego, po lewej jego przybranego syna Piotra, przedstawionego na malowanym popiersiu. Fundatorami tablic byli Bernard młodszy oraz Wincenty, Franciszek i Jan Servallowie – dzieci Piotra, a zarazem przybrane wnuki budowniczego kościoła. Nad drzwiami do zakrystii umieszczono tablicę konsekracyjną z 1658 roku, natomiast nad wejściem do sieni zachował się zabytkowy gotycki krucyfiks.

Plany rozbudowy kościoła udało się zrealizować dopiero na początku XX wieku dzięki wsparciu Józefa Suchenii – kowala z Bobrzy, który dorobił się fortuny jako producent maszyn rolniczych. W 1914 roku rozpoczęto prace według projektu architekta Franciszka Talskiego. Nową nawę ukończono po kilku latach, a konsekracja rozbudowanej świątyni odbyła się w 1922 roku.

W styczniu 1945 roku kościół został poważnie uszkodzony podczas walk, jednak po wojnie odbudowano go i wzbogacono o polichromie, witraże oraz nową dzwonnicę. Dziś Kościół w Ćmińsku łączy w sobie XVII-wieczne prezbiterium z neogotycką nawą z początku XX wieku. W jego murach wciąż czytelne są ślady pracy miejscowych kamieniarzy, zapisane w kamieniu inicjałami i detalem obróbki.

Zabytkowy kościół w Ćmińsku XVII wiek
Kościół w Ćmińsku nawa neogotycka
Kościół w Ćmińsku zabytek sakralny Miedziana Góra
Kościół w Ćmińsku wnętrze świątyni
Kościół parafialny w Ćmińsku architektura historyczna
Zabytkowy kościół w Ćmińsku XVII wiek